Czy trzeba zgłaszać zakupy na granicy? Zasady i limity celne

Nie każdy zakup trzeba zgłaszać na granicy. Obowiązek zależy od rodzaju przewożonego mienia oraz kierunku podróży. Przy przekraczaniu zewnętrznej granicy Unii Europejskiej trzeba zgłosić gotówkę o wartości 10 000 euro lub większej. Towary kupione poza UE zgłasza się wtedy, gdy nie mieszczą się w limitach zwolnienia z należności celnych lub podlegają ograniczeniom.

Gotówka na granicy – kiedy trzeba ją zgłosić?

Próg 10 000 euro dotyczy jednej osoby i obejmuje nie tylko banknoty oraz monety. W rozumieniu przepisów do środków pieniężnych mogą zaliczać się także czeki podróżne, weksle na okaziciela, określone przekazy pieniężne oraz złoto inwestycyjne spełniające wymagania dotyczące formy i próby. Nie należy więc zakładać, że kosztowności albo instrumenty płatnicze są automatycznie wyłączone z obowiązku.

Inaczej wygląda podróż wewnątrz strefy Schengen, a inaczej przekroczenie zewnętrznej granicy UE. Schengen nie jest tym samym co Unia Europejska, dlatego przy planowaniu trasy trzeba sprawdzić, jakie państwa obejmuje przejazd i gdzie faktycznie odbywa się kontrola graniczna.

Gdzie podróżujesz?	Czy trzeba zgłosić gotówkę?	Najważniejsza zasada
Między państwami strefy Schengen	Zwykle nie	Państwo może wprowadzić własne wymogi lub kontrole, zwłaszcza w nietypowych sytuacjach.
Przez zewnętrzną granicę UE	Tak, od 10 000 euro	Obowiązek dotyczy wjazdu do UE i wyjazdu poza UE, niezależnie od środka transportu.
Przewóz pocztą lub kurierem	Może być wymagane zgłoszenie	Organy celne mogą wezwać nadawcę albo odbiorcę do złożenia deklaracji.

Przewiń tabelę w bok →

Limit jest liczony na osobę, ale samo rozdzielenie pieniędzy między członków rodziny nie zawsze wystarczy. Funkcjonariusze mogą ustalić, kto jest rzeczywistym właścicielem środków. Mogą też zainteresować się kwotą niższą niż 10 000 euro, jeżeli pojawią się wątpliwości dotyczące jej pochodzenia lub celu przewozu.

Jak zgłosić gotówkę przez PUESC?

Zgłoszenie można przygotować elektronicznie w systemie PUESC jako wstępną deklarację dewizową WDD. Ostateczne potwierdzenie następuje jednak podczas odprawy granicznej, dlatego samo wysłanie formularza online nie zastępuje kontaktu ze Służbą Celno-Skarbową.

Procedura wygląda następująco:

Załóż konto na PUESC i wybierz kontekst osoby fizycznej.
Otwórz formularz WDD, czyli wstępną deklarację dewizową.
Podaj dane podróżnego, wartość i rodzaj środków, ich właścicieli, odbiorców oraz źródło i przeznaczenie pieniędzy.
Zapisz deklarację w systemie i podczas odprawy poinformuj funkcjonariusza o jej zarejestrowaniu.
Podpisz zatwierdzoną urzędową deklarację środków pieniężnych, gdy funkcjonariusz zakończy weryfikację.

Przed wypełnieniem formularza przygotuj dokument podróży oraz informacje o pochodzeniu i przeznaczeniu środków. Sprawdź także przeliczenie walut na euro. Pominięcie części pieniędzy albo czeków może skutkować zatrzymaniem środków do wyjaśnienia, opóźnieniem podróży lub karą.

Zakupy spoza UE – cło i VAT

Przywożone towary są traktowane inaczej niż gotówka. Jeżeli kupujesz rzeczy poza Unią Europejską i przywozisz je do Polski, sprawdź limity zwolnienia z należności. Dla przesyłek i zakupów spoza UE cło co do zasady dotyczy towarów o wartości przekraczającej 150 euro. Stawka zależy od rodzaju produktu i taryfy celnej.

VAT przy imporcie jest odrębną należnością. Od 1 lipca 2021 roku zniesiono zwolnienie z VAT dla przesyłek o wartości do 22 euro. W Polsce podstawowa stawka VAT wynosi 23%, ale dla niektórych towarów mogą obowiązywać stawki obniżone. W przypadku zakupów internetowych podatek może zostać pobrany już przy zakupie, na przykład w ramach procedury IOSS, albo przy odprawie.

Wartość towaru spoza UE	VAT	Cło
Do 150 euro	Zasadniczo tak, chyba że pobrano go wcześniej w odpowiedniej procedurze	Zwykle nie, z zastrzeżeniem wyjątków i towarów objętych szczególnymi środkami
Powyżej 150 euro	Tak	Tak, według stawki właściwej dla danego towaru
Towar objęty ograniczeniem	Zależnie od sytuacji	Mogą być wymagane dodatkowe pozwolenia lub dokumenty

Przewiń tabelę w bok →

Jeżeli przewozisz zakup w bagażu osobistym i nie korzysta on ze zwolnienia z należności przywozowych, zgłoś go funkcjonariuszowi celno-skarbowemu. Funkcjonariusz może wystawić dokument potwierdzający dokonanie zgłoszenia celnego, w którym wskaże należne cło i podatki. W przypadku przesyłki kurierskiej formalności często wykonuje przewoźnik, ale nie zwalnia to odbiorcy z obowiązku przekazania prawdziwych danych o towarze i jego wartości.

Wewnątrz Unii Europejskiej nie ma zwykłych należności celnych przy przemieszczaniu towarów między państwami członkowskimi. Nie oznacza to jednak całkowitego braku ograniczeń. Szczególne zasady mogą dotyczyć między innymi alkoholu, wyrobów tytoniowych, leków oraz towarów akcyzowych.

Jakich towarów nie wolno przewozić lub trzeba je dodatkowo zgłosić?

Niektóre rzeczy są zakazane albo wymagają zezwoleń, certyfikatów i dodatkowej kontroli. Dotyczy to między innymi:

narkotyków i innych substancji objętych zakazem,
broni, amunicji i materiałów wybuchowych,
okazów roślin i zwierząt chronionych oraz wyrobów z nich wykonanych objętych konwencją CITES,
podróbek markowych produktów i towarów naruszających prawa własności intelektualnej,
dzieł sztuki, zabytków oraz innych przedmiotów wymagających zgody na wywóz lub przywóz.

Za naruszenie zakazu może grozić zatrzymanie towaru, jego przepadek, grzywna, a w poważniejszych przypadkach także odpowiedzialność karna. Przy czasowym przywozie niektórych przedmiotów trzeba również wywieźć je z obszaru celnego UE podczas wyjazdu.

Najprostsza zasada jest taka: gotówkę od 10 000 euro zgłaszasz przy zewnętrznej granicy UE, a zakupy spoza UE rozliczasz według limitów celnych, VAT i ewentualnych ograniczeń dla konkretnego towaru. Przy typowych zakupach osobistych nie potrzebujesz pośrednika, ale musisz rzetelnie ocenić wartość, pochodzenie i rodzaj przewożonych rzeczy.